1716–1796 · Классицизм
Феличе Джардини (1716–1796) — итальяндық композитор әрі скрипкашы, Турин қаласында туған. Ол Еуропа сарайларында өнер көрсетті, кейін Лондонда көп жыл жұмыс істеп, Итальян операсының оркестрін басқарды. Христиан шіркеулерінде ол «Italian Hymn» әуенімен танымал.
Феличе Джардини 1716 жылы 12 сәуірде Туринде дүниеге келді. Әкесі музыкант болған, шыққан тегі жағынан Франциядан келген, тегі Жарден еді. Баланың скрипкашылық дарыны ерте байқалды, бірақ әкесі оны Миланға соборға әнші болып қызмет етуге жіберді. Онда оның ұстазы Джузеппе Паладини болды: ол балаға ән айтуды, композицияны және клавесинді үйретті.
Кейін Джардини Туринге оралып, Джованни Баттиста Сомистен скрипкада ойнауды үйренді. Он екі жасында оны Римдегі опера театрының оркестріне скрипкашы етіп алды. Содан кейін ол Неапольдегі Сан-Карло театрының оркестрінде ойнап, көп ұзамай сонда вице-капельмейстер болды.
Осы қызметте Джардини Никколо Йоммеллидің «Эвмен» (1747 жылы 30 мамыр) және «Эцио» (1748 жылы 4 қараша) операларының қойылымдарына қатысты. Йоммелли оның виртуозды ойынын және импровизацияларын жоғары бағалады. Джардининің ойыны туралы Чарлз Бёрни «Италиядағы музыкалық саяхат» кітабында айтады.
Кейін Джардини солист ретінде өнер көрсетуге шешім қабылдап, Еуропаның корольдік сарайларын аралап гастрольге шықты. Берлиндегі табыстан соң ол Парижде концерт беріп, Лондонға келді. Лондондағы тұңғыш концерті 1751 жылы 27 сәуірде өтті, көрермен оны жылы қабылдады, ал ол жергілікті ақсүйектердің қамқорлығына ие болды. Көп ұзамай оны виртуоз скрипкашы деп таныды. 1751 жылдан 1755 жылға дейін негізгі өнерлері Дин-стрит көшесіндегі залда өтті.
Джардини әнші Мария Вестрисқа үйленді, бірақ неке ұзаққа бармады. Сол кезде, 1754 жылы, ол Итальян операсының оркестрі мен театрын қайта жандандырып, оларды отыз жыл басқарды. Осы жылдары оның опералары да дүниеге келді.
1773 жылы Лондонда Джардини скрипкашы Вильгельм Крамермен дуэт болып орындады. Ол Карл Фридрих Абель мен Иоганн Христиан Бахтың концерттеріне қатысты, кейде альтта ойнады. 1770 жылдан 1776 жылға дейін ол оркестрмен бірге Англияны аралап гастрольде болды. Джардини танымал педагог әрі импресарио болды.
1774 жылдан 1779 жылға дейін Джардини Лондондағы Оксфорд-стритте орналасқан Пантеондағы концерттерде оркестрге дирижерлік етті. 1776–1777 және 1782–1783 жылдары ол Корольдік театр оркестрінің дирижері болды.
1784 жылы Джардини Неапольге барып, бірнеше жыл Уильям Гамильтонның, Ұлыбританияның Неаполь корольдігіндегі елшісінің қызметінде болды. Онда ол өз театрын құруға тырысты, бірақ нәтиже болмады. 1790 жылы ол Лондондағы Итальян операсы театрына оралуға әрекет жасады, оның да нәтижесі болмады. 1792 жылдан кейін композитор Англиядан кетіп, Санкт-Петербургке аттанды, бірақ мұнда да сәтсіздікке ұшырады. Ол 1796 жылы 8 маусымда Мәскеуде қатты жоқшылықта қайтыс болды.
Джардини өз заманындағы барлық дерлік жанрда жазды, бірақ басты бағыттары опера және камералық музыка болды. Оның мұрасында 8 опера (3-і жоғалған, 4-інің музыкасы сақталған), 2 ораторий, көптеген камералық және вокалдық шығармалар бар. Өзі скрипкашы болғандықтан, ол ішекті аспаптарды ең жақсы жағынан көрсете білді. Ол ең көп трио жазды, әсіресе скрипка, альт және виолончельге арналған: олардың кемінде 18-і бар. Ол ішекті квартеттер де шығарды, ол кезде бұл жаңа, дамып келе жатқан форма еді. Оның камералық музыкасы галантты стильді XVIII ғасырдың ортасындағы классицизммен ұштастырады, оған Иоганн Христиан Бах, Штамицтер және мангейм мектебі жатады.
Христиан шіркеулерінде Джардини «Italian Hymn» әуенімен танымал, оның «Trinity» және «Moscow» деген басқа атаулары да бар. Ол көбіне «Come, Thou Almighty King» гимнінің мәтінімен бірге орындалады. Сайтта SATB хорына арналған «Italian Hymn (hymntune)» бар, күрделілік деңгейі — «Орта».