1694–1744 · Барокко
Леонардо Лео (1694–1744) — барокко дәуірінің итальяндық композиторы, неаполь опералық мектебінің өкілі. Апулияда туып, Неаполь қаласында оқып, сабақ берген, комедиялық және драмалық опералар мен діни музыка жазған. Сайтта пианистерге арналған «Demofoonte» операсынан «Misero pargoletto» ариясы бар.
Леонардо Лео 1694 жылы 5 тамызда Неаполь корольдігінде, Сан-Вито-дельи-Скьяви елді мекенінде дүниеге келген. Қазір ол Сан-Вито-деи-Норманни деп аталады және Апулияда, Бриндизи провинциясында орналасқан. Композитордың толық аты — Леонардо Ортенсио Сальваторе де Лео.
1703 жылы ол Неапольдегі «Санта-Мария делла Пьета деи Турчини» консерваториясына түсіп, оны 1713 жылы бітірді. Алдымен Франческо Провенцаледен, кейін Никола Фагодан дәріс алды. Оның музыкасында А. Скарлатти мен Дж. Питонидің ықпалы байқалады.
Лео алғаш рет консерваториядағы курстастары 1712 жылы қойған «Жеңілген опасыздық» (L'infedeltà abbattuta) діни драмасымен танылды. Бұл — оның белгілі шығармаларының ішіндегі ең ертесі. Екі жылдан кейін, 1714 жылы, корольдік сарайда оның «Писистрат» (Pisistrato) операсы қойылды және көрермендерге ұнады.
1713 жылдан бастап Лео корольдік капелланың органисі болды, кейін Неапольдегі Санта-Мария делла Солитария шіркеуінің капельмейстері қызметін атқарды. 1715 жылдан өзі оқыған консерваторияда сабақ берді. 1739 жылы басқа консерваторияда — «Сант-Онофрио» консерваториясында — сабақ бере бастады. Осы уақыттың бәрінде ол сахна үшін жазуын тоқтатқан жоқ.
Оның шәкірттерінің қатарында П. Кафаро, Э. Барбелла, Никколо Йоммелли, Никколо Пиччини, Н. Логрошино және В. Л. Чампи болды.
Лео неаполь тілінде комедиялық опералар жазды. Солардың бірі — 1740 жылғы «Алидоро» (L'Alidoro).
Леоның ең танымал комедиялық операсы — «Киім ауыстырған фраскатанка» (La finta Frascatana), ол «Amor vuol sofferenza» деп те аталады. Бұл операны басқа атаулармен де қойған.
Лео күрделі, драмалық опералар да жазды. 1718 жылы Неаполь корольдік сарайында оның «Sofonisba» операсы, 1723 жылы Венецияда, Сан-Анджело театрында «Timocrate» операсы қойылды. 1732 жылы «Сан-Бартоломео» театрында «Деметрий» (Demetrio) қойылды.
Сондай-ақ «Демофонт» (1735), «Фарнак» (1737) және «Олимпиада» (1737, «Сан-Карло» театры) табысты болды.
Леонардо Лео 1744 жылы 31 қазанда Неапольде қайтыс болды. Ол инсульттен өлді: сол кезде композитор «Киім ауыстырған фраскатанканың» қайта қойылымына арналған жаңа арияларды жазып жатқан.
Композитор неаполь мектебінде полифониялық гармонияны тамаша меңгерген алғашқы өкіл болған деп жазады. Оның діни музыкасына виртуозділік пен көтеріңкілік тән, бірақ Ф. Дуранте мен Дж. Перголези шығармаларындағы құштарлық пен сентименталдық жоқ. Леоның драмалық опералары қатал әрі салқын, ал комедиялық операларында нәзік әзіл байқалады. Ансамбльдері мазмұнды, бірақ қуатты шарықтау шегіне жетпейді.
Діни музыканың авторы ретінде Лео опера композиторы ретінде танылғаннан да кеңірек танымал. Опералық мұрасында «Демофонт», «Фарнак» және «Олимпиада» елеулі орын алады, ал комедиялықтардың ішінде де Бросс жоғары бағалаған «Киім ауыстырған фраскатанка» бар.
Лео аспаптық музыка да жазды: оның төрт скрипка мен ішекті аспаптарға арналған концерті және алты виолончель концерті жазылған. Сондай-ақ дауыс пен ішекті аспаптарға арналған кантаталар бар.
Сайтта «Demofoonte» операсынан «Misero pargoletto» ариясы бар — «орта плюс» деңгейіндегі басылым. Леоның басқа музыкасы сайтта әзірге жоқ, сондықтан композитормен таныстықты осы шығармадан бастаған жөн. «Demofoonte» операсы 1735 жылға жатады.